Sociale veiligheid en vrouwelijk personeel [Informatieblad]
Utrecht: Centrum School en Veiligheid, 2011. - 7 p.

Fysiek en verbaal geweld, bedreigingen en vernielingen, pesten, discriminatie en seksuele intimidatie zijn vormen van ongewenst gedrag waarmee personeelsleden in het onderwijs geconfronteerd kunnen worden Met welke vormen van grensoverschrijdend gedrag hebben met name vrouwelijke personeelsleden te maken en waar hebben zij last van? Welke bescherming bieden de wet en de overheid en welke maatregelen kunnen scholen nemen om de veiligheid van met name vrouwelijke personeelsleden te waarborgen? Centrum School en Veiligheid zet deze zaken op een rij.
Download bij Centrum School en Veiligheid

Omgaan met ongewenst seksueel gedrag op school : copingstrategieën in het voorgezet onderwijs
/ C. Bajema. - Assen : Koninklijke Van Gorcum, 2001. - x, 179 p. - ISBN: 9023237692

Op scholen wordt al jaren beleid gevoerd met betrekking tot ongewenst seksueel gedrag. Toch is er weinig bekend over de manier waarop jongeren met dergelijke ervaringen omgaan. In de vierde klas bleek één op de tien jongens en één op de vier meiden ervaring te hebben met ongewenst seksueel gedrag, variërend van opmerkingen tot aanrakingen. Dit onderzoek spitst zich toe op de reacties van deze jongeren op hun ervaringen. Ongeveer eenderde van de jongeren zegt als ze met ongewenst seksueel gedrag te maken krijgen rechtstreeks dat ze het vervelend vinden, schelden terug of bieden lichamelijk verzet. Na zo'n ervaring zoekt het grootste deel sociale steun bij derden. Zo kunnen ze het van zich afpraten, horen ze de mening van een ander en krijgen ze hulp. Jongeren benaderen vooral vrienden en vriendinnen, en in mindere mate de ouders. Welke factoren zijn van invloed op het wel zoeken van sociale steun bij het schoolpersoneel? De auteur onderzocht dit met behulp van het bestaande Health Belief Model (HBM). Daarnaast ontwikkelde ze het GSL-model, waarin de gezinsfactoren, het schoolklimaat en de omgang met leeftijdsgenoten zijn opgenomen. Scholen kunnen daarom een aantal maatregelen nemen. Seksuele voorlichting moet vooral bruikbaar en leuk zijn. Niet alleen de technische kant, maar ook de sociale en emotionele aspecten zijn belangrijk. Ook moet er uitleg gegeven worden over het beleid ten aanzien van seksuele intimidatie zodat leerlingen weten dat er serieus en vertrouwelijk met hun melding wordt omgegaan. Ten slotte stelt Bajema voor zogenoemde vertrouwensleerlingen aan te stellen. In Engeland en op enkele plaatsen in Nederland wordt dit systeem al enige jaren met succes gehanteerd. Deze jongeren fungeren als eerste aanspreekpunt en intermediair. Zo kunnen ze de drempel verlagen om met de vertrouwenspersoon over ongewenst seksueel gedrag te praten.

Schaamte op school: slachtoffers van seksuele intimidatie op middelbare scholen schakelen zelden een vertrouwenspersoon in
/ M. Bos Metro (2002), p. 10-11

Over het belang van het expertisecentrum op het gebied van seksuele intimidatie op scholen: het project Preventie Seksuele Intimidatie (PPSI). Het PPSI werd ingesteld door het ministerie van Onderwijs en kreeg de opdracht om het beleid van de overheid te vertalen naar de schoolpraktijk. Het richt zich op de bestrijding en preventie van seksuele intimidatie

Ongewenst seksueel gedrag en veiligheid op school: leerlingen en vertrouwenspersonen aan het woord
/ M.C. Timmerman, C.W. Bajema, L.R. Bargerbos, G. Geveke. - Groningen : Universitair Centrum Genderstudies, 2002

In 1998 en 1999 is door het Universitair Centrum Genderstudies (Rijksuniversiteit Groningen) een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar ongewenst seksueel gedrag in het voortgezet onderwijs. Ruim 2800 vierdeklassers afkomstig van 22 scholen, en 70 professionals (vertrouwenspersonen en schoolartsen) in de provincies Utrecht en Groningen hebben aan dit onderzoek meegewerkt door het invullen van een uitgebreide schriftelijke vragenlijst. Een op de 4 meisjes en 1 op de 10 jongens meldt ongewenste seksuele ervaringen op school in de 12 maanden voorafgaande aan het onderzoek. Naast gegevens over de aard, omvang, reacties, gevolgen en achtergronden van ongewenst seksueel gedrag op school, heeft dit onderzoek ook informatie opgeleverd over het beleid dat de scholen voeren ter preventie en bestrijding van ongewenst seksueel gedrag. Een groot deel van deze onderzoeksgegevens was echter nog niet verwerkt. In overleg met het Ministerie van OC en W is besloten over de volgende onderwerpen te rapporteren: (1) het beleid dat scholen voeren ter preventie en bestrijding van seksuele intimidatie; (2) schoolfactoren die mogelijkerwijs kunnen bijdragen aan het creëren van en schoolklimaat waarin seksuele intimidatie bespreekbaar is; (3) de taken en verantwoordelijkheden van de vertrouwenspersonen en de mogelijke rol van scholieren in het beleid tegen seksuele intimidatie; (4) de verschillende soorten seksuele intimidatie.

Seksuele intimidatie op school: omvang, aard en aanpak van ongewenst seksueel gedrag
/ G. Timmerman, C. Bajema (eindred.), M. Bonink. - Assen : Van Gorcum, 2002. - ix, 96. - ISBN: 9023238362

Het boek geeft een overzicht van de belangrijkste kennis op het gebied van seksueel intimidatie op school. Deze informatie is gebaseerd op verschillende studies naar ongewenst seksueel gedrag in het voortgezet onderwijs die de afgelopen jarden door onderzoekers van het Universitair Centrum Genderstudies (Rijksuniversiteit Groningen) zijn uitgevoerd. Het boek biedt praktische handvatten om op basis van deze kennis het beleid van een school of organisatie verder vorm te geven. Daarom is het een ondersteuning voo rhet werk van vele vertrouwens- en contactpersonen, die preventie, opvang en begeleiding van jongeren met een seksuele intimidatie ervaring in hun takenpakket hebben.

Incident of schoolcultuur? Over de omvang van ongewenst seksueel gedrag in het voortgezet onderwijs
/ G. Timmerman -  Tijdschrift voor genderstudies 3 (2000) 3, p. 5-15.

Bespreking van de resultaten van een grootschalig onderzoek naar ongewenst seksueel gedrag in het Nederlandse voortgezet onderwijs in het licht van de vraag: zijn ongewenste seksuele ervaringen slechts incidenteel voorkomende gebeurtenissen, of komt dergelijk gedrag vaker voor en maakt dit als het ware deel uit van de alledaagse omgangsvormen op school?