[Bron:
Lammers, M., Goes, A.,  Van incident tot fundament - Vormgeving en implementatie van beleid rond bejegening, seksualiteit en seksueel misbruik, TransAct, Utrecht, 2005/2006.]

Seksuele intimidatie is probleem waar terecht veel aandacht aan wordt geschonken. Een van de onbedoelde neveneffecten van die aandacht kan zijn dat er nauwelijks aandacht is voor het feit dat er soms sprake is van een onterechte beschuldigingen.

De manier waarop ten onrechte beschuldigden worden bejegend door de betrokken instanties laat nog vaak te wensen over. Het ontbreekt dan aan de vereiste zorgvuldigheid en professionaliteit bij de klachtbehandeling. De aangeklaagde wordt vaak bij voorbaat gezien en behandeld als dader.

Zie ook: Opvang beschuldigden

Vanaf het moment dat sprake is van een melding van (een vermoeden van) seksuele intimidatie / seksueel misbruik, is het niet alleen belangrijk dat het vermoedelijke slachtoffer wordt veiliggesteld, opgevangen en begeleid, maar is het evenzeer van belang dat de beschuldigde wordt opgevangen en begeleid. Het is aan te bevelen om het slachtoffer en de pleger elk door een eigen vertrouwenspersoon te laten ondersteunen. 

Het kan nodig zijn om (tijdelijke) maatregelen te treffen tegen de beschuldigde, zoals disciplinaire maatregelen of dwangmaatregelen. Hierbij moet altijd rekening worden gehouden met rehabilitatiemogelijkheden, als later blijkt dat de klacht ongegrond of vals is of als het misbruik niet is bewezen. Vaak wordt een beschuldigde bij voorbaat al tot pleger bestempeld. Dit moet te allen tijde worden voorkomen.

Ten onrechte beschuldigd of vals beschuldigd?
Er is sprake van een onterechte beschuldiging wanneer het gelaakte gedrag wettelijk niet wordt geïnterpreteerd als seksueel intimiderend.

Er is sprake van een valse beschuldiging wanneer de klacht is verzonnen. Dit houdt in dat het mogelijke strafbare feit niet heeft plaatsgevonden. Er wordt van een ‘valse beschuldiging’ gesproken als verondersteld kan worden dat de klager/melder/aangever zich bewust is van de onjuistheid van de beschuldiging en zich bewust is van zijn of haar motief om iemand ten onrechte te beschuldigen. Een valse beschuldiging veronderstelt dus opzet en inzicht in de eigen motieven.

Herkennen van onterechte of valse beschuldigingen
Het beoordelen of een aanklacht terecht is of niet, is een moeilijke zaak. Om klachten/meldingen goed te kunnen beoordelen, is professionele deskundigheid van de beoordelaars vereist. Daarbij moeten protocollen/procedures of klachtenregelingen zorgdragen voor een zorgvuldige en evenwichtige behandeling van de klacht. Voorkomen moet worden dat een beschuldigde bij voorbaat wordt gezien en behandeld als dader.

Rehabilitatie
Wanneer na onderzoek blijkt dat er sprake is van een ongefundeerde of valse beschuldiging, moet rehabilitatie volgen. Het zorgvuldig volgen van een consistente gedragslijn is voorwaarde om terugkeer en/of rehabilitatie van een beschuldigd personeelslid of beschuldigde cliënt mogelijk te maken. Zo’n gedragslijn is bij voorkeur vastgelegd in (een bijlage bij) het protocol en de klachtenregeling en voorziet in een zorgvuldig tegen elkaar afwegen van de verschillende belangen van alle betrokkenen.

De vorm waarin rehabilitatie plaatsheeft, wordt bij voorkeur door het management in overleg met de beschuldigde vastgesteld. Doel van de rehabilitatie is het zuiveren van de naam van de onterecht of vals beschuldigde om door een formele actie vanuit het management, zodat hij/zij weer normaal kan functioneren in de instelling.

Als het justitiële onderzoek heeft geleid tot de uitspraak ‘ongegrond wegens gebrek aan bewijs’, dan is geen van beide partijen in het gelijk gesteld. Rehabilitatie van de beschuldigde is in dat geval een moeilijke zaak. Met name als de vermoedelijke pleger een medewerker is, moet er rekening mee worden gehouden dat er, ondanks formele rehabilitatie, sprake blijft van verstoorde relaties. Ook kan het zijn dat sterke vermoedens van misbruik blijven bestaan, ook al is het misbruik juridisch niet bewezen. Dat is zeker zo in het geval van seponering ten gevolge van procedurefouten. Zulke situaties vergen een uiterst zorgvuldige handelwijze. Mogelijk is het nodig om de betreffende beschuldigde elders werkzaamheden aan te bieden en/of intensieve werkbegeleiding. In het uiterste geval blijkt het aanvragen van ontslag op grond van verstoorde arbeidsverhoudingen noodzakelijk.

Handreiking voor onterecht beschuldigden

De problemen van degenen die te maken krijgen met een onterecht beschuldiging zijn groot. Zij vallen in een zwart gat en zijn vaak niet meer in staat om adequaat te reageren. Om adequaat te kunnen reageren op een valse beschuldiging heeft de Contactgroep Onterechte Beschuldigingen een handreiking opgesteld.
Zie:
Aangeklaagd: Handreiking wat te doen wanneer u ten onrechte wordt beschuldigd?, Amsterdam
Te downloaden bij: valsbeschuldigd.org of bij  PPSI

De handreiking bevat aanbevelingen voor ten onrechte beschuldigden en mensen in hun directe omgeving (partner en/of naaste familie).
Achtereenvolgens komt aan de orde, wat u wel of niet zou kunnen doen ten aanzien van:
1 de beschuldiging;
2 de aanklager resp. aanklaagster;
3 de betrokken instanties en personen;
4 de eventuele aangifte bij de politie;
5 anderen in uw omgeving.